محبّت به همسر در زندگی زناشویی (۳)

نویسنده : محمود اکبری

تنظیم و ویرایش : سایت راه برتر

تاریخ انتشار : ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۶

تشکر و قدردانی از رن

برای پر فروغ نگهداشتن شمع محبّت و صفا، فقط انجام دادن وظیفه و محبّت قلبی کافی نیست، بلکه، اظهار محبّت و تشکّر از زن، بسیار مهم است؛ زیرا، مرد، گاهی، در برابر کارهای خوب خود، تمجیدی صادقانه از جامعه دریافت می کند و ثمره ی کار خود را در آن می یابد، ولی، چه کسی کارهای زن را تحسین می کند؟ اگر از همسرِ خود قدردانی کنید، به شوق می آید و وظیفه اش را با دلگرمی بیشتر انجام می دهد و مشکلات زندگی را با چهره ی گشاده تحمّل می کند.

برخی از افراد، زنان خود را دوست می دارند؛ ولی، هیچ گاه دوستی خود را به آنان اظهار نمی کنند و تشکّری بر زبان نمی آورند.

دسته ای دیگر می پندارند، با پول دادن و کفش و لباس خریدن بسیار، می توانند، همسر خود را راضی نگه دارند؛ از این رو، چندان به تشکّر و اظهار محبّتِ زبانی اهمیت نمی دهند.

این دو دسته، غافلند که تأثیر روانی کلمات محبّت آمیز، مانند: متشکرم، دست شما درد نکند و آفرین بر شما، بیش از رضایت قلبیِ صِرف و خریدن لباس و کفش است.

امام صادق(ع) فرمود:

«از کسی که به تو احسان نموده، سپاسگزاری کن؛ زیرا، اگر، از احسان او سپاسگزاری کنی، آن نعمت پایدار می شود و اگر ناسپاسی کنی، دوام نمی یابد»(۲۴)!

 

ارزش گذاشتن به کار یکدیگر

وقتی، مرد، پس از چندین ساعت تلاش در خارج از منزل، با اعصاب خسته و ناراحت، به همسرش می اندیشد، احساس می کند، او در خانه، این درگیری ها و دردسر ها را ندارد. در حقیقت او برای فعالیت های زن در خانه حساب باز نمی کند. حال، وقتی، یک فرد خسته با اعصابی متشنّج، به یک فرد با نشاط برسد، چه توقّعی دارد؟ توقّع دارد، دست به سینه، فرمان های او را اجرا کند.

هرگاه، مرد، به این امر توجّه کند که فضای کار و فعالیت خسته کننده ی او بیرون خانه و درون خانه نیز کارگاه فعالیت های خسته کننده و طاقت فرسای همسر اوست، هرگز، هنگام بازگشت به منزل، طلبکارانه، رفتار نخواهد کرد؛ بلکه، برعکس، با زبان و عمل، از کار او در خانه قدردانی می کند و واکنش متقابل و مثبت این رفتار نیکو، در شخصیت و رفتار خانم خانه نیز به طور کامل روشن می گردد.

عکس این نیز ممکن است؛ زنانی هستند که فقط، کار و گرفتاری خود را می بینند و می پندارند، کار مرد، در بیرون مشقّت آور نیست؛ از این رو، وقتی شوهر، از سر کار بر می گردد، با چهره ی برافروخته و درهم او رو به رو می شود. این عمل نیز درست نیست. زن، باید، برای کار شوهرش اهمیت قائل شود؛ وقتی، شوهر به خانه می آید، طبعاً خسته است، باید مقداری به او رسیدگی کرد و محبّت و صفا نشان داد تا قدری از خستگی و رنج های بیرونی او کاسته شود.

 

برخورد با مسائل مالی

خانم ها، خواسته ها، گرایش ها، احساسات و عواطفی دارند که در حدّ معقول باید تأمین شوند؛ امّا، زیاده روی در این امر موجب می شود، مرد، برای تأمین نیازهای افراطی خانم، بیش از حد، به زحمت بیفتد و حتی در مواردی، برای کسب درآمد بیش تر به راه های غیر حلال کسب درآمد، روی آورد.

میهمانی، پذیرایی و هدیه دادن، امری بسیار مطلوب و شایسته است که دین مبین اسلام به آن فراوان تأکید دارد؛ امّا، اگر، این مسائل، بر اثر چشم و هم چشمی، در حدّی شود که مرد را دچار مضیقه و مشکل نماید، مذموم و ناپسند است و مرد، نباید، آن ها را تأمین کند. در عین حال، مردان نیز، نباید ذوق و احساسات خانم ها را به طور کلّی نادیده بگیرند و در حدّ لزوم و توان، به اجابت آن خواسته ها بپردازند، برخورد منطقی، معتدل و خیرخواهانه، از جانب زن و شوهر موجب استحکام پایه های ارتباطی، اخلاقی و اقتصادی خانواده می شود.

 

ابراز محبّت

لذتّ بخش ترین جمله برای زن این است که شوهرش به او بگوید: «عزیزم! دوستت دارم!»، «عشق منی!» و امید بخش ترین جمله برای مرد این است که همسرش به او بگوید: «تو امید من هستی!»، «من به وجود تو افتخار می کنم!».

 

توجه به رفتارهای مثبت

یکی از روش های تقویت محبّت و روابط همسری، توجه به رفتارهای مثبت یکدیگر است؛ به این منظور، زن و شوهر، هر کدام، رفتارهای خوشایند همسرشان را روی کاغذی یادداشت کنند و بعد، برای هر یک از این رفتارها، با توجه به شدّت و ضعف و میزان خوشایند بودن آن امیتاز بدهند. با گذشت مدّتی کوتاه به این نتیجه خواهند رسید که همسرشان از آنچه فکر می کردند، بهتر است و محبتشان بیش تر می شود.

 

کمک به پیشرفت شوهر

بشر به طور ذاتی، قابلیت ترقّی دارد، در نهادش عشق به کمال نهفته و برای تکامل آفریده شده است. هر کس، در هر مقام و هر شرایط و هر سنّی که باشد، می تواند، به پیشرفت خویش ادامه داده، کامل تر شود.

هر انسانی، خواهان ترقّی است؛ امّا، هر کسی در رسیدن به این هدف، موفّق نمی گردد، همّت بلند و کوشش فراوان لازم دارد. باید، زمینه ی کار را فراهم ساخت و موانع را برطرف نمود، آن گاه کوشید تا به مقصد رسید. شخصیّت مرد، تا اندازه ی بسیار، به خواسته های همسرش بستگی دارد، زن، می تواند، به پیشرفت و ترقّی شوهرش کمک کند، او را در مسیر ترقی قرار دهد؛ همان طور که می تواند، مانع پیشرفت وی شود.

خانم محترم! در حدّ شرایط و امکاناتی که برایتان فراهم است، شخصیّتی بزرگ تر و والاتر را برای شوهرت در نظر بگیر و برای رسیدن به آن تشویقش کن! اگر میل دارد، به تحصیلات خویش ادامه دهد، یا با مطالعه و خواندن کتاب به معلوماتش بیفزاید، نه تنها مخالفت نکن، بلکه، تشویق و ترغیبش کن! برنامه ی زندگی را طوری تنظیم کن که با کارهای او هماهنگ باشد. سعی کن، اسباب آسایش و راحتی او را فراهم سازی تا با فکر آزاد به پیشرفت خویش ادامه دهد.(۲۵)

 

کمک به ترقی زن

زن نیز، مانند مرد، لیاقت ترقّی و تکامل دارد. شوهر، همان طور که به ترقّی خویش علاقه دارد، باید، به فکر تکامل همسرش باشد. مرد، باید، توجّه داشته باشد که همسرش شریک زندگی اوست. کمالات او موجب افتخار و سربلندی خانواده است و تحصیل این کمالات، همیشه امکان پذیر است. پس از عروسی و در خانه ی شوهر نیز می تواند، به کمالات خویش بیفزاید؛ البته، مشروط به این که شوهر بخواهد و در این راه به او کمک کند. سزاوار نیست، مرد، خودخواه باشد و تنها به ترقی خود بیندیشد و از تکامل همسرش غافل بماند.

شوهر، اگر احساس کرد، همسرش، برای ترقّی و تکامل، صلاحیت و آمادگی دارد، چه خوب است، در این باره، به او کمک کند، یا، اگر، برای تحصیلات دانشگاهی آمادگی و تمایل دارد، با ادامه ی تحصیل او موافقت کند و اگر تحصیلاتش به اتمام رسیده، یا میلی به ادامه ی تحصیل ندارد، دست کم، او را به مطالعه و تحقیق تشویق کند.

یک خانم، می تواند، در منزل، مطالعه و تحقیق کند، نقاشی، خیاطی، گلدوزی، خطاطی و یا هر رشته ی دیگر مورد علاقه اش را بیاموزد و تمرین کند.

لازمه ی همسرداری این است که مرد، در این زمینه، همسرش را تشویق کند و امکانات لازم را تا حد امکان برایش فراهم نماید.

یکی از مشکلات این است که اگر خانم خانه دار و بچّه دار بخواهد، در مسیر ترقّی و تکامل خویش گام بردارد، طبعاً از خانه داری، مقداری عقب می ماند و به طور معمول نمی تواند، در حدّ مطلوب، به انجام آن ها بپردازد. در چنین حالی، مقتضای صفا و صمیمیت خانوادگی این است که مرد، مقداری از این کارها را بر عهده بگیرد. مرد، اگر، در این زمینه، به همسرش کمک کند، نه تنها زیان نمی بیند، بلکه، در نهایت، به نفع او تمام خواهد شد؛ زیرا، داشتن یک زن دانشمند، از چند جهت به نفع خانواده است:

۱. در تربیت فرزندان موفق تر است.

۲. در مسائل خانوادگی، مفاهمه برقرار است.

۳. زندگی با یک همسر فهمیده و دانا خوش تر است.

۴. اسباب آبرو و شرافت شوهر و خانواده است.

۵. وجودش، ارزشمند است و بیش تر می تواند، به جامعه خدمت کند.

۶. بر اثر اشتغال، از ضعف اعصاب و افسردگی که لازمه ی بی کاری است، مصون می ماند.

۷. اگر، درآمد مادی داشت، می تواند، در تأمین هزینه ی زندگی کمک کند.

۸. اطمینان خاطری برای زن، در جهت حل مشکلات احتمالی آینده و روزهای مباداست.(۲۶)

 

نظم و برنامه

هر فردی، در زندگی، به برنامه ریزی نیاز دارد؛ زیرا، برنامه ریزی و نظم در زندگی، رمز موفقیت و پیشرفت است.

برای طرح یک برنامه ی مفید، رعایت موارد زیر لازم است:

۱. تهیه ی فهرستی از کارهایی که باید در طول هفته، ماه و سال انجام گیرد.

۲. تهیه ی لیست چیزهایی که باید، خریداری شود.

۳. زمان بندی دقیق کار، تفریح، خواب، رفت و آمد با بستگان و دوستان.

 

نظم و تربیت در خانه

خانه ی مرتب، از جهاتی، بر یک خانه ی بی نظم و نامرتب برتری دارد.

۱. نظم و ترتیبِ ویژه، به منزل، صفا و رونق و زیبایی می بخشد. تماشای تکراری خانه، نه تنها موجب ملال نمی شود، بلکه، مسرّت بخش و دلپذیر نیز خواهد بود.

۲. کارهای خانه، به آسانی انجام می پذیرد، و اوقات کد بانوی خانه بیهوده تلف نمی شود؛ زیرا، تا به چیزی نیاز پیدا می کند، می داند، کجاست و برای دستیابی به آن معطّل نمی شود.

۳. رونق و صفای محیطِ مرتبِ منزل که از ذوق و سلیقه ی کدبانوی خانه حکایت می کند، مرد را به خانه و زندگی علاقه مند می سازد.

۴. چنین خانه ای سبب آبرومندی و سرافرازی خانواده است. هر کس آن را ببیند، از زیبایی اش لذّت می برد و به ذوق و سلیقه ی کدبانوی خانه آفرین می گوید(۲۷) با خرید و تهیه ی اسباب لوکس، زندگی زیبا نمی شود، بلکه، نظم و ترتیب خاص است که زیبایی را به وجود می آورد. شما، قطعاً خانواده های مرفّه و ثروتمند را دیده اید؛ با این که از انواع و اقسام لوازم لوکس زندگی برخوردارند، زندگی شان، به دلیل بی نظمی صفا و رونقی ندارد و دیدن آن ملال آور است؛ برعکس، خانواده های فقیری را نیز دیده اید که در عین فقر و ناداری، زندگی زیبا و مسرّت بخش دارند؛ زیرا، همان اسباب و لوازم مختصر را، مرتب، منظّم و تمیز نگه می دارند.

بنابراین، یکی از وظایف مهم در خانه، رعایت نظم و ترتیب است. خانم های خوش سلیقه و کدبانو، بهتر می دانند، چگونه باید، اسباب و لوازم خانه را مرتب سازند.

در پایان این قسمت، برای دانستی های بیش تر عروس و داماد، چکیده ی نظرسنجی صورت گرفته، میان صد نفر از دانشجویان یکی از دانشگاه های کشور را ضمن سؤال و جواب می آوریم:

۱. به نظر شما شاخص های یک زندگی موفّق چیست؟

برنامه ریزی درست، نظم در کارها، هماهنگی و همدلی خانواده، ایمان به خدا، رفاه و آسایش، همفکری و همزبانی، صداقت در زندگی.

۲. عوامل خوشبختی در زندگی را چگونه معرفی می کنید؟

داشتن تفاهم اخلاقی؛ قناعت کردن در زندگی؛ از خودگذشتگی و رفاه و آسایش.

۳. مهم ترین مسائل کسانی که تازه ازدواج کرده اند، چیست؟

شغل، مسکن، تأمین مخارج زندگی، کم تجربگی، استقلال از پدر و مادر، جلب رضایت طرف مقابل، مخارج عقد و ازدواج، اختلاف فرهنگی، حساسیت فوق العاده به رفتار یکدیگر.

۴. مهم ترین عوامل گرمی کانون خانواده را چه می دانید؟

محبّت والدین به فرزندان، تفاهم اخلاقی والدین، گذشت و درک متقابل.

۵. نقش زن و شوهر، در ایجاد عشق الاهی و تدام آن چیست؟

هم عقیده بودن زن و شوهر؛ یعنی، از لحاظ باورهای دینی به گونه ای باشند که آنان را از نظر معنوی اشباع کند و به دنبال آن، عشق الاهی را در وجودشان شعله ور سازد.

۶. بهترین توصیه ی شما، برای نوعروسان و تازه دامادها چیست؟

توکّل به خدا، مدارا و قناعت، صبر و استقامت، دوری کردن از تصمیمات عجولانه، حفظ حرمت ها، اهمیت به خواسته های یکدیگر، احترام متقابل، یکرنگی، تفاهم، صداقت، پنهان نکردن مسائل زندگی از یکدیگر، بزرگ نکردن مشکلات زندگی، فراموش نکردن خداوند، از بهترین توصیه هاست. دیگر این که زندگی را به خاطر خودشان دوست داشته باشند؛ سعی کنند، پایه ی زندگی را به پایه ی عشق قرار دهند، آینه ی همدیگر باشند؛ به جای رؤیاپردازی و وعده وعیده هایی که هیچ گاه عملی نمی شود، با واقعیات زندگی کنند؛ به پدر و مادر یکدیگر احترام بگذارند؛ قبل از هر تصمیمی، خوب و عاقلانه، به تمام جوانب زندگی فکر کنند؛ احساساتی و کورکورانه تصمیم نگیرند و به هم وفادار باشند؛ از عیوب یکدیگر چشم پوشی کنند؛ سعی کنند، روی پای خود بایستند و به دیگران تکیه نکنند.

۷. مهم ترین عوامل آسیب زا در زندگی خانوادگی چیست؟

اختلاف میان زن و شوهر، دروغگویی، بی توجهی به نیازهای عاطفی یکدیگر، چشم و هم چشمی، مخفی کاری، کم توجّهی به امور یکدیگر، بداخلاقی و تندخویی، لجبازی، عیب جویی، دخالت پدر و مادر طرفین، سوءظن، اعتیاد، عدم احساس مسؤولیت، انتظارهای بی جا، دوری از معنویت.

 

عُصارهی سخن و احادیث زیبا درباره خوش خلقی

اکنون که با راه های جلب محبّت در زندگی خانوادگی آشنا شدیم شاخ و برگ های سخن را جمع می کنیم و به جهت اهمیت این بحث به روی مغز کلام و عصاره ی سخن انگشت تأکید می گذاریم.

از مهم‌ترین شرایط رضایت زن و شوهر در زندگی زناشویی ، خوش اخلاقی و رعایت اخلاق حسنه به یکدیگر است. خوش اخلاقی، در همه جا و از هر کس پسندیده است؛ ولی، از زن و شوهر، در محیط خانه پسندیده تر است.

پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

«اَحسِن خُلقَکَ مَعَ اَهلِکَ وجیرانِکَ و مَن تُعاشِرُ و تُصاحِبُ مِنَ الناسِ»(۲۸)

اخلاقت را با اهل و عیال و همسایگان و دوستان و همنشینان نیکو گردان.

حضرت علی(ع) فرمود:

«بحُسنِ الخُلقِ یطیبُ العَیشُ»(۲۹)

با خوش خلقی، زندگی، خوش و نیکو می گردد.

حضرت علی(ع) فرمود:

«حُسنُ الخُلقِ یُورِثُ المَحَبَّهَ»(۳۰)

خوش اخلاقی، موجب محبّت می شود.

از سوی دیگر، زن و شوهر موظفند، در برابر بدخلقی دیگری، خویشتن دار باشند. صبر پیشه کنند و پاسخ بدخلقی همسر را با بدخلقی ندهند. چنین واکنشی، سبب فروکش کردن خشم طرف مقابل و تنبه و سازندگی او می گردد و پاداش معنوی را نیز در پی دارد. پیامبر اکرم(ص) در این باره می فرماید:

«مَن صَبَرَ عَلی خُلقِ امرَأَهٍ سَیّئهِ الخُلقِ وَ احتَسَبَ فی ذلِکَ الاَجر اَعطاهُ اللهُ ثَوابَ الشّاکِرین»(۳۱)

کسی که بر رفتار زن بداخلاق خود صبر کند و در این کار امید پاداش داشته باشد، خداوند، ثواب شاکران را به او عطا می فرماید.

حضرت علی(ع) فرمود:

«داروُهُنَّ عَلی کُلِّ حالٍ وَ اَحسِنُوا لَهُنَّ المَقالَ لَعَلَّهُنَّ یُحسِنَّ المَقالَ»(۳۲)

همواره، با زنان مدارا کنید و با آنان، به نیکی سخن گویید تا آنان نیز سخن نیکو بگویند.

و این واقعیت را ملک الشعرای بهار چه زیبا به نظم کشیده، آن جا که می گوید:

مکرّر امتحان کردم که بهر زندگی کردن

به است از تندی و آشفتگی، نرم و آرامی

تو آمدی ز دورها و دورها

ز سرزمین عطرها و نورها

نشانده ای مرا کنون به زورقی

ز عاج ها، ز ابرها، بلورها

مرا ببر امید دلنواز من

ببر به شهر شعرها و شورها

بدان که سفیر وحی الاهی، آنگاه که از فلسفه ی نبوت خویش، سخن می گوید، اخلاق را با ارزش ترین مطلب عنوان می کند؛ همو که دریای پرتلاطمِ اخلاق و کرامت انسانی بود.

عشق به خداوند لایزال، از جبین درخشانش هویدا بود. تمام وسعت زندگی اش، بوی گل های داوودی داشت و عطر نَفَس خداوندی اش، به هست و کل آفرینش پای آن، جان می خبشید و تَنَفّس هدایت می نمود.

همو که از سرزمین حجاز برخاست و جهان را از مهر و عطوفت جاودانه ی خود، مدهوش ساخت؛ مقام زن را از حَضیض تا اوج آسمان ها برد و به مردان رسم وفاداری و سازگاری آموخت. اکنون که دو زوج خوشبخت، به هم رسیده اید، در سایه سار فرامین آن پیامبر راستین، شیوه ی تکلم مهرآمیزش را با بندگان حضرت حق، به ویژه، شریک دلباخته ی خود، به کار بندید و گفتمان انسان دوستانه ی او را با زنان و کودکان، تمرین کنید!

از او، رازداری و روشن ضمیری را بیاموزید. کوچه باغ زندگانی خود را از طروات بارانِ مهر و وفا پر کنید و هرگز راضی نشوید، این گلستان زیبا را عیب تراشی و عیبجویی های بی مورد و غیرمنطقی، خزان نماید که او شما را بر عاج ها، ابرها و بلورهای راستین محمدی سوار کرده است و حیات شما را با اکسیر عشق، از شعر و شور، شعور و احساسِ بی پایان پر کرده است. زنده است پیامبر عشق، زنده است، سفیر هدایت…

مقالات مرتبط:

محبّت به همسر در زندگی زناشویی (۱)

محبّت به همسر در زندگی زناشویی (۲)

پی‌نوشت‌ها:

۲۴. اصول کافی، ج۲، ح۳، صص ۹۹ و ۱۰۰.

۲۵. آیین همسرداری، ص۲۰۲.

۲۶. آیین همسرداری، ص۲۰۵.

۲۷. همان، ص۲۴۳.

۲۸. بحارالأنوار، ج۷۴، ح۶، ص۶۷.

۲۹. غررالحکم، (۷ج)، ج۳، ص۲۱۸.

۳۰. همان، ج۳، ح۳۹۴.

۳۱. وسائل الشیعه، ج۱۴، ح۵، ص۱۲۴.

۳۲. بحارالأنوار، ج۱۰۰، ح۱، ص۲۲۳.

منبع: صمیمانه با عروس و داماد، محمود اکبری، قم: نورالزهراء، چاپ بیست و سوم،(۱۳۸۹).

دربایدها و نبایدهای زناشویی, همسران

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

4 − 1 =