هفته سوم نوزادی

توصیه‌ها و مراقبت‌های دوران نوزادی

تنظیم و ویرایش : سایت راه برتر

تاریخ انتشار : ۴ خرداد ۱۳۹۶

اشاره:

در سلسله مقالاتی سال اول زندگی نوزاد را هفته به هفته بررسی می‌کنیم. در این مقاله به اطلاعات و توصیه‌های هفته سوم نوزادی (ماه ۱ ، هفته ۳) می‌پردازیم.

 رشد و تکامل

کودک شما چگونه رشد می‌کند؟

نوزادان دوست دارند و البته نیاز هم دارند که عمل مکیدن را انجام دهند، پس از این کار آن‌ها جلوگیری نکنید. ممکن است فهمیده باشید که پستانک، به کودک شما کمک می‌کند تا آرام شود.
برخی از کارشناسان توصیه می‌کنند که در هنگام خواب یا چرت زدن کودک، از پستانک استفاده کنید، زیرا شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این کار احتمال “مرگ ناگهانی کودک” را کاهش می‌دهد. هنگامی که کودک شیر نمی خورد یا انگشت شما نیز در دسترس او نیست، ممکن است انگشت شست خود یا دیگر انگشت‌هایش را بمکد تا آرام شود؛ این الزاما به معنای گرسنه بودن نوزاد نیست، اگر چه علامت مهمی از گرسنگی می‌باشد.
زندگی شما : پیوند شما با کودک
برخی از مادرها می‌گویند که در هنگام تولد کودک، ناگهان احساس کرده‌اند که به نوزاد خود علاقه‌مند شده‌اند و بین آن‌ها پیوند ایجاد شده است. ظاهرا به نظر می‌رسد که در اکثر موارد پیوند بین مادر و کودک به همین صورت رخ می‌دهد. اما در واقع، بروز این پیوند و علاقه همیشه به صورت یک اتفاق عجیب و غریب در اتاق زایمان نیست. در بیش از نیمی از مادران، مدتی طول می‌کشد تا این پیوند ایجاد شود و البته این اتفاق به هیچ وجه بد نیست.
زایمان و بهبود پس از زایمان، خصوصا در صورتی که این دو مرحله با مشکلاتی مواجه شوند، می‌تواند موجب بروز فشارهای فیزیکی و بدنی نسبتا زیادی شود. اگر شما تاکنون با کودکان سر و کار نداشته‌اید، مسوولیت نگهداری از یک کودک نیز می‌تواند به تنهایی عامل تاخیر در ایجاد پیوند عاطفی باشد و نگرانی در مورد انجام صحیح همه کارها و وظایف نیز می‌تواند به این عامل اضافه شود. رابطه شما با کودکتان، چندان با رابطه شما با دیگر افراد تفاوت ندارد و ممکن است مدتی زمان و همچنین ارتباطات متقابل بین شما و نوزادتان لازم باشد تا احساس پیوند و دلبستگی بین شما ایجاد شده و رشد کند.
پس اگر در حالی به کودک خود (که مدتی طولانی منتظر آمدنش بوده‌اید) نگاه می‌کنید که گویا به یک غریبه نگاه می‌کنید، نگران نباشید. حتی می‌توان گفت که او تا حدی غریبه هم هست! مدتی صبر کنید و آن گاه در خواهید یافت که زندگی بدون او برای شما ممکن نخواهد بود.
با این حال، اگر احساساتی از قبیل کناره گیری از کودک یا حتی تنفر از او تا چند هفته ادامه پیدا کرد، شما ممکن است دچار “افسردگی پس از زایمان” شده باشید. حدود ۱۰% از مادران از این عارضه رنج می‌برند که عمدتا در اثر تغییرات هورمونی پس از زایمان رخ می‌دهد. به‌علاوه، در صورتی که حالت “دوسوگرایی” یا “دمدمی بودن” (توجه ناگهانی و دلسردی ناگهانی نسبت به کودک و وضعیت خود به عنوان مادر) برای مدتی طولانی ادامه پیدا کند، عوارض دیگری همچون بی‌خوابی، عصبانیت، تغییرات اشتها و تصمیم برای آسیب رساندن به خود یا نوزادتان، نیز ممکن است بروز نمایند.
عارضه افسردگی پس از زایمان به قابلیت مادر بودن شما ارتباطی ندارد، بلکه به تغییراتی بیوشیمیایی ربط دارد که شما کنترل چندانی بر آن‌ها ندارید. بهتر است تا زمان معاینه بعدی صبر نکنید و این حالت را بدون درنگ به ماما یا پزشک متخصص زنان یا روانشناسی که تحت نظر او هستید، اطلاع دهید. هرچه زودتر به دنبال راه حل و کمک بروید زودتر حالات ناخوشایند را پشت سر می‌گذارید و احساس بهتری خواهید کرد.
تغذیه

تغذیه نوزاد با شیر خشک

بدون شک شیر مادر بهترین و با ارزش ترین مواد غذایی را به بدن نوزاد می‌رساند. اما  بعضی از مادران بنا به هر دلیلی یا بدون دلیل خاصی تغذیه نوزاد را با شیر خشک آغاز کرده یا از شیر خشک به عنوان شیر کمکی در کنار شیر خودشان استفاده می‌کنند. در اینجا راهنمایی در خصوص انتخاب نوع شیر خشک، میزان استفاده از  شیر خشک و نکاتی که در هنگام استفاده از شیر خشک باید به آن‌ها توجه کرد را در اختیار شما قرار می‌دهیم.

انتخاب شیر خشک مناسب

شیر خشک گرفته شده از شیر گاو برای اکثر کودکان بهترین انتخاب است زیرا از نظر ترکیبات، نزدیک‌ترین به شیر مادر است. ترکیب اصلی در اکثر شیر خشک‌های امروزی شیر گاو است ولی شیر گاو قبل از استفاده در شیر خشک به میزان زیادی تغییر داده می‌شود. غلظت پروتئین‌ها در شیر معمولی گاو بالاست و هضم این پروتئین‌ها برای نوزاد بسیار سخت است. سازندگان شیر خشک برای حل این مشکل، کربوهیدرات (مواد قندی)، پروتئین و چربی شیر گاو را تغییر می‌دهند. همچنین انواع ویتامین و مواد معدنی از جمله اسید فولیک (ویتامین B12)، روی و آهن را که در شیر معمولی گاو میزان آن‌ها کم است به آن می‌افزایند.

تمام شیرخوارانی که کل تغذیه آن‌ها از شیر مادر تأمین نمی‌شود باید از شیر خشک دارای آهن اضافی تغذیه شوند

توصیه انجمن طب کودکان آمریکا این است که تمام کودکان سالمی که کل تغذیه آن‌ها از شیر مادر تأمین نمی‌شود باید تا یک سالگی شیر خشک دارای آهن اضافی مصرف کنند. بعضی از مادران به‌دلیل عوارضی نظیر یبوست و دیگر عوارض گوارشی تمایل چندانی به استفاده از شیر خشک‌های آهن‌دار ندارند ولی مطالعات نشان داده اند که یبوست را نباید ناشی از آهن دانست.

خطر ابتلا به آنمی فقر آهن (کم خونی ناشی از کمبود آهن) در شیر خوارانی که از شیر خشک‌های با آهن کم تغذیه می‌شوند بیشتر است. کم خونی سبب کمبود اکسیژن رسانی به بدن نوزاد می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که دریافت آهن کافی در سال اول زندگی تأثیر مهمی بر عملکرد آموزشی در سنین مدرسه دارد.

از شیر خشک‌های با پایه سویا استفاده نکنید مگر به تجویز پزشک

سویا یک پروتئین گیاهی است که مانند شیر گاو برای هضم بهتر توسط شیر خواران تغییر داده شده و ویتامین‌ها و مواد معدنی به آن اضافه می‌شود. شیر خوارانی که به لاکتوز (نوعی قند که کربوهیدرات اصلی موجود در شیر مادر و شیر گاو است) حساسیت دارند ممکن است به شیر خشک‌های با پایه سویا بهتر جواب دهند ولی تنها در صورتی باید از این نوع شیر خشک‌ها استفاده کرد که پزشک استفاده از آن‌ها را توصیه کند. تقریباً نیمی از کودکانی که به شیر خشک گاو حساسیت دارند به شیر خشک سویا نیز حساسند. همچنین، جذب کلسیم و مواد غذایی دیگر از شیر خشک سویا کمتر است، از این رو باید از انواعی استفاده کرد که مواد غذایی بیشتری به آن‌ها اضافه شده است. بهترین کسی که می تواند شیر خشک مناسب را برای کودک تجویز کند، پزشک است.

چگونه می‌توان عدم تحمل لاکتوز را متوجه شد؟

عدم تحمل حقیقی لاکتوز در کودکان نادر است. علائم آن عبارتند از: درد و تورم شکم، دفع گاز و اسهال. در صورتی که کودک چنین مشکلاتی داشته باشد باید به پزشک مراجعه کرد. بعضی علائم عدم تحمل لاکتوز و حساسیت به شیر گاو مشترکند و برای اطمینان باید به پزشک مراجعه کرد. پزشک برای تشخیص، احتمالاً از آزمایش مدفوع برای کنترل وجود بعضی اسیدها و مواد دیگر در موفوع استفاده می‌کند.

کودکانی که مشکل دیگری ندارند معمولاً متعاقب یک اسهال به‌طور موقت تحت رژیم شیر سویا قرار می‌گیرند. اسهال سبب تغییر آنزیم‌ها در روده کودک شده و هضم لاکتوز را بسیار مشکل می‌کند. این شایع‌ترین نوع عدم تحمل لاکتوز در شیرخواران است. تغذیه شیرخوار با شیر خشک سویا برای یک مدت، این فرصت را به آنزیم‌های روده می‌دهد که به حالت طبیعی برگردند.

هر چند ممکن است شنیده باشید که شیر خشک‌های سویا در تسکین کودکان کولیکی مؤثرند ولی محققین شواهدی دال بر اثبات این ادعا پیدا نکرده‌اند.

در مورد شیر خشک‌های حاوی اسید های چرب نظیر DHA و ARA هنوز اتفاق نظر وجود ندارد.

در چند سال اخیر شیر خشک‌های حاوی دو اسید چرب به نام های DHA و ARA توجه زیادی را بخود جلب کرده‌اند. بعضی مطالعات چنین نتیجه‌گیری کرده‌اند که این افزودنی‌ها (که با غلظت بالایی در شیر مادر یافت می‌شوند) سبب تکامل بهتر مغز و سیستم بینایی می‌شوند ولی بعضی محققین معتبر معتقدند که این مطالعات مطالعاتی کوچک بوده‌اند و نمی‌توان بر اساس آن‌ها چنین نتیجه‌گیری کلی کرد. هر چند شواهدی دال بر این که این افزودنی‌های جدید برای کودکان مضر باشند وجود ندارد ولی مطالعات دراز مدتی نیز در تأیید بی‌خطر بودن آن‌ها انجام نشده است. به همین دلیل انجمن طب کودکان آمریکا هنوز موضعی در قبال این که متخصصین کودکان باید شیر خشک‌های حاوی این مواد را برای شیرخواران سالم توصیه کنند یا نه، نگرفته است. شیر خشک‌های حاوی این مواد از شیر خشک‌های دیگر گران‌ترند و به نظر بیشتر محققین مفید بودن آن‌ها ثابت نشده است.

کودکانی که حساسیت شدید دارند، باید از شیر خشک‌های مخصوص استفاده کنند

کودکانی که در هضم شیر خشک گاو یا سویا مشکل جدی دارند گاهی به شیر خشک‌های دارای هیدرولاز بهتر جواب می‌دهند (این شیر خشک‌ها بعضی اوقات تحت عنوان شیر خشک‌های کاهنده حساسیت یا Hypoallergic خوانده می‌شوند هر چند ممکن است بعضی شیرخواران به این نوع شیر خشک‌ها نیز حساسیت داشته باشند). شیر خشک‌های دارای هیدرولاز حاوی پروتئین‌های هیدرولیزه هستند. به عبارت دیگر پروتئین‌های موجود در این شیر خشک‌ها برای هضم بهتر قبلاً شکسته شده‌اند. مشکلات گوارشی شدید به‌ویژه خون در مدفوع، استفراغ، یا اسهال و یا دانه‌های قرمز رنگ روی پوست نوزاد ممکن است نشانه‌هایی از حساسیت به شیر باشند. در این صورت در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید و به دستور پزشک عمل نمایید.

شیر خشکی که در خانه تولید شود ممکن است برای شیرخوار خطر آفرین باشد. این شیر خشک حتی اگر از روی دستور خاصی هم درست شده باشد، تمامی مواد غذایی مورد نیاز کودک را به میزان کافی ندارد و ممکن است سبب وزن نگرفتن یا سوء تغذیه شود.

به همین ترتیب، هیچ گاه نباید ویتامین، غلات، اسیدهای چرب، روغن زیتون، شیر گاو، شیر مادر، یا هر گونه ترکیبات دیگری به به شیر خشک اضافه کرد مگر این که توسط پزشک تجویز شده باشد. مواد فراوان موجود در شیر خشک با دقت زیاد و میزان بسیار دقیقی با هم ترکیب شده‌اند و اضافه کردن مواد دیگر به آن ممکن است سلامتی کودک را به خطر اندازد. به‌ویژه روغن زیتون که ممکن است خیلی برای کودک خطرناک باشد زیرا زمانی که شیر خوار برمی‌گرداند روغن ممکن است وارد ریه‌ها شده و سبب آسیب جدی و دائمی به ریه‌ها و حتی مرگ شود. از آنجا که هضم شیر گاو برای شیرخواران مشکل است هیچ گاه تا قبل از یک سالگی شیر گاو را با شیر خشک مخلوط نکنید و یا آن را به تنهایی به شیر خوار ندهید. شیر مادر را نیز با شیر خشک نباید مخلوط کرد زیرا اگر شیرخوار تا آخر شیشه‌اش را نخورد مقداری از شیر با ارزش مادر به هدر می‌رود.

با متخصصین کودکان مشورت کنید

اگر می‌خواهید کودک خود را با شیر خشک تغذیه کنید و دقیقاً نمی‌دانید چه شیر خشکی باید استفاه کنید و یا می‌خواهید شیر خشک کودکتان را تغییر دهید حتماً با متخصص کودکان مشورت کنید. متخصصین کودکان با در نظر گرفتن وضعیت سلامت کودک، سن، مواد غذایی لازم برای بدن می‌توانند بهترین توصیه را به شما بکنند. متخصص کودکان همچنین با تحت نظر گرفتن کودک از نظر واکنش به شیر خشک و علائم به‌وجود آمده به شما کمک می کند. سعی نکنید حساسیت به شیر خشک را خودتان تشخیص دهید زیرا ممکن است مشکلی جدی را متوجه نشوید و یا کودکتان را از مواد غذایی کافی محروم کنید.

 بازی

بازی برای ردیابی با چشم

یکی از رموزی که در بازی با نوزاد وجود دارد، این است که اسباب‌بازی‌هایی که مورد استفاده قرار می‌گیرند، حتما نباید همیشه  فانتزی و با رنگ و سر وصدا باشند. در واقع گاهی فقط یک دستمال پارچه‌ای یا روسری رنگی کافی است. نوزاد را از پشت روی زمین بخوابانید. یک روسری، دستمال یا پارچه سبک در فاصله ۳۰ سانتی‌متری بالای سر او بگیرید. دستمال را به او نزدیک کرده و سپس به طرف بالا کشیده و دور کنید و دوباره پایین بیاورید. در حالی که آن را به‌صورت موجی حرکت می‌دهید برای کودک آواز بخوانید یا اسمش را صدا بزنید.

توصیه‌های معنوی و مذهبی

در هنگام شیر دادن به کودک نگاه کنید و با او حرف بزنید. در هنگام شیر دادن صبور و آرام باشید. به خاطر داشته باشید تندخویی، لجاجت، افکار سالم یا غیر سالم بر روی کودک تاثیر خواهد گذاشت./ نی نی سایت

 

جهت مشاهده متن کامل راهنمای هر هفته از نوزادی، بر روی تصویر مربوط به هر هفته کلیک نمایید.

هفته 1 زندگی نوزاد هفته 2 زندگی نوزاد هفته 3 زندگی نوزاد هفته 4 زندگی نوزاد

 هفته 5 زندگی نوزاد هفته 6 زندگی نوزاد هفته 7 زندگی نوزاد هفته 8 زندگی نوزاد

 هفته 9 زندگی نوزاد هفته 10 زندگی نوزاد هفته 11 زندگی نوزاد هفته 12 زندگی نوزاد

 هفته 13 زندگی نوزاد هفته 14 زندگی نوزاد هفته 15 زندگی نوزاد هفته 16 زندگی نوزاد

 هفته 17 زندگی نوزاد هفته 18 زندگی نوزاد هفته 19 زندگی نوزاد هفته 20 زندگی نوزاد

 هفته 21 زندگی نوزاد هفته 22 زندگی نوزاد هفته 23 زندگی نوزاد هفته 24 زندگی نوزاد

 هفته 25 زندگی نوزاد هفته 26 زندگی نوزاد هفته 27 زندگی نوزاد هفته 28 زندگی نوزاد

 هفته 29 زندگی نوزاد هفته 30 زندگی نوزاد هفته 31 زندگی نوزاد هفته 32 زندگی نوزاد

 هفته 33 زندگی نوزاد هفته 34 زندگی نوزاد هفته 35 زندگی نوزاد هفته 36 زندگی نوزاد

 هفته 37 زندگی نوزاد هفته 38 زندگی نوزاد هفته 39 زندگی نوزاد هفته 40 زندگی نوزاد

 هفته 41 زندگی نوزاد هفته 42 زندگی نوزاد هفته 43 زندگی نوزاد هفته 44 زندگی نوزاد

 هفته 45 زندگی نوزاد هفته 46 زندگی نوزاد هفته 47 زندگی نوزاد هفته 48 زندگی نوزاد

درزندگی نوزاد و نوپا, فرزندان

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

5 − 2 =